ผมลองสรุปไล่ส่วนของ Windows เล่น ๆ ดู เอาเท่าที่ผมเคยใช้มาในอดีตแล้วกันนะครับ แต่ว่าผลจะเป็นยังไง ลองนึก ๆ ดูว่าจริงอย่างที่ผมว่าไว้หรือเปล่า สรุปกันเองครับ

(จะไล่จาก DOS ก็ยังไงอยู่ เพราะไม่เคยเจอมันค้างหรือแฮง ;P)

• Windows 3.11 กับ Windows 3.11 for Workgroups
  อันนี้ไม่นับ ;P เพราะมันเป็น Operating Environments ที่เค้าสร้างตัว GUI มาครอบ DOS เอาไว้
• Windows 95
  รู้สึกต่างจาก Windows 3.11 เยอะมาก ๆ (ก็เล่นเปลี่ยน GUI ใหม่นิ) โดยรวมถือว่าทำได้ดี ไม่มีลูกเล่นอะไรเท่าไหร่ แต่มีความเป็น OS สูงดี ไม่มีอะไรมาก อยากได้ต้องลงเองเกือบหมด (รวมถึง Driver ด้วย ;P)
• Windows NT 4.0
  เป็น 32bit OS ตัวแรกของ Microsoft ที่ได้จับ (first fully 32-bit version of Windows) Windows 2000 เป็นต้นมา(ก่อนหน้านี้ 3.1 ไม่ได้จับเลย) ด้วยความที่ Windows NT version เป็น Kernel ตัวใหม่ที่ชื่อ NT Kernel ทำให้กินเสปคเครื่องมหาศาลมาก (ในตอนนั้น) และ boot ช้ามาก แต่ว่าเค้าจับตลาด Workstation กับ Server เลยไม่ได้รับความนิยมเท่าไหร่ และ Microsoft ตั้งธงว่าเป็น Kernel ในอนาคต และก็เป็นอย่างที่คิดจริง ๆ ใน Windows 2000 และ XP โดยใน Windows NT version ต่าง ๆ นี้ ก็โดนด่ายับไปตามระเบียบ ซึ่งก็คงคล้าย ๆ กับ Vista ในตอนนี้แหละ (มั้ง) แถมตอนแรกหา Driver ยากมาก (ปัญหาเดียวกับ Vista ในตอนนี้ เกือบทุกอย่าง ยกเว้นการ copy ไฟล์ช้า ;P)
• Windows 98
  อันนี้โดนด่ายับว่ายังไม่ดีพอที่จะซื้อ คือเหตุผลในความต่างจาก Windows 95 มันไม่มีเท่าไหร่ จนมาถึง Windows 98 SE ถึงได้รับความนิยมกว้างขึ้น เพราะได้ใส่ Internet Explorer เข้ามา และหลาย ๆ อย่างที่การ setup ทำได้ง่ายขึ้น ทำให้เมื่อติดตั้งเสร็จแล้ว setup พวก driver อีกไม่มาก ก็ใช้ได้แล้ว (สำหรับตอนนี้ซึ้งเป็นยุค ADSL ก็ถือว่ายากกว่าเยอะอยู่ดี) และถึงยุคของ Windows XP ก็ยังได้รับความนิยมสูงอยู่พักใหญ่ ๆ (หลังจาก Windows XP ออกได้ปีกว่า ๆ) จึงลดความนิยมลงเพราะเกมส์เริ่มสนับสนุน Windows XP มากขึ้น และซอฟต์แวร์ส่วนใหญ่ก็สนับสนุนไปเยอะแล้ว
• Windows 2000
  เป็น OS ที่มีความเข้าใจทับซ้อนกับ Windows ME และเป็น Windows ที่เสถียรภาพสูงตัวหนึ่ง แต่ก็ยังใช้เสปคเครื่องสูงอยู่ในเวลานั้น (แต่ก็ยังดีกว่า Windows NT 4.0 อยู่มาก) และทำให้รู้ว่าผมไม่ต้องกลัวการใช้ Windows แล้ว Resource หมดแล้วต้อง restart ทุก ๆ ครึ่งวันมันเป็นยังไง ซึ่งตัว Windows 2000 มีระบบจัดการ Memory และ Process ที่ดีมาก ๆ ผิดกับ Windows 9x ที่ถ้ามีโปรแกรมใดแฮงไปสักตัวสองตัว อีกไม่นานก็จะเริ่มเอ๋อ ๆ และจำเป็นต้อง restart แล้ว แล้วผมเคยใช้ Windows 2000 โดยไม่ได้ restart หรือ standby เลยเป็นเวลากว่า 14 วัน และสุดท้ายเมื่อต้อง update Patch ก็ต้อง restart จนได้ ทำให้ไม่กลับไปใช้ Windows 98 อีกเลย
• Windows ME
  หลาย ๆ อย่างได้รับการปรับปรุงดีขึ้น แต่ว่า error หลายๆ อย่างก็ตามด้วยเช่นกัน แถมมี error แปลก ๆ ให้ชวนปวดหัว (ทำให้ผม format เครื่องได้ทุกอาทิตย์เป็นเรื่องปรกติ) ไม่รู้จะพูดยังไงดี –_-‘
• Windows XP
  อันนี้ไม่ต้องบอกอะไรมากมั้งครับ ;P ซึ่งหลังจาก Service Pack 1 ออกมา ก็ไม่มีเหตุผลอะไรที่จะไม่ upgrade อีกต่อไป และได้รับความนิยมสูงสุดใน Service Pack 2 แถมได้ชื่อว่าเป็น Operating System ที่มีอายุมากที่สุดของ Microsoft แล้วเช่นกัน
• Windows Vista
  โดยรวมเป็นการพลัดใบของ Arhictecture ใน NT Kernel ใหม่ทั้งหมด เปลี่ยนชื่อ API และระบบภายในเยอะมาก ๆ โละ Win32 และหลาย ๆ อย่างทิ้งไป และใส่ .NET Framework มาใน OS เลย (แต่ก็ต้อง update บ้างอยู่ดี) อันนี้ก็ไม่ต้องบอกอีกเช่นกัน แต่คนส่วนใหญ่บอกไว้ว่ามันยังไม่ที่สุดอยู่ดี ซึ่งผมมองว่ามันคงคล้าย ๆ กับการเปลี่ยนแปลงตอน Windows NT 4.0 และ Windows 2000 (NT Kernel 5.0) และทุกคนก็คาดหวังว่า Windows 7 จะมาช่วยให้อะไร ๆ มันดีขึ้น ซึ่งการเปลี่ยนแปลงจาก Windows 9x มา Windows NT Kernel ใช้เวลาเกือบ 10 ปีกว่าจะเข้าที่ นับจากเปิดตัว NT Kernel 3.1 ใน Windows NT 3.1 ในปี 1993 และมาในปี 2000 ที่เกือบดีแล้วใน Windows 2000 (NT Kernel 5.0) และประสบความสำเร็จในร่างของ Windows XP (NT Kernel 5.1) ถือว่าใช้เวลาอยู่พอสมควร และในครั้งนี้ Windows Vista (NT Kernel 6.0) ผมก็คงคาดการณ์ไว้ว่า Windows 7 (NT Kernel 6.1) จะกลับมาประสบความสำเร็จเช่นเดิมครับ

รูปจาก http://en.wikipedia.org/wiki/Microsoft_Windows

อ้างอิงจาก

• http://en.wikipedia.org/wiki/Microsoft_Windows
• http://en.wikipedia.org/wiki/Windows_NT
• http://en.wikipedia.org/wiki/Architecture_of_Windows_NT

ผิดพลาดตรงไหนก็ comment ไว้นะครับ อาจจะตกหล่นไปบ้าง เพราะเขียนแบบเร็ว ๆ สรุปตามที่นึกออก

[update]

Windows NT 3.1 และ Windows 2003 Server Family ผมไม่ได้จับมันเลย ผมเลยไม่รู้จะบอกความรู้สึกและประสบการณ์มันยังไง ขอข้ามไปแล้วกันครับ